Het kalifaat werkt nu op afstand

Soldaten van Allah, afdeling WhatsApp

Op 3 juli begonnen Franse rechercheurs een onderzoek naar de ‘jihadistische activiteiten’ van een WhatsApp-groep met de naam ‘Soldaten van Allah’. Drie mannen werden op 1 september gearresteerd, daarna in staat van beschuldiging gesteld wegens terroristische criminele samenspanning en op 5 september in hechtenis genomen. Het Openbaar Ministerie verdenkt hen ervan dat ze zich wilden aansluiten bij Islamitische Staat in Afrika en/of een ‘gewelddadige actie’ tegen de Joodse gemeenschap voorbereidden.

Volgens Le Monde werd een van hen, een buitenlander, gearresteerd in een detentiecentrum voor vreemdelingen bij Parijs. De Franse staat bereidde zijn vertrek al voor. Het Openbaar Ministerie vermoedt dat de groep een andere bestemming voor ogen had.

Een bom voor een lege zaal

Volgens RTL had een van de verdachten, een twintigjarige, contact met een 35-jarige Amerikaanse bekeerlinge die op 19 augustus in Albany door de FBI werd gearresteerd. Zij zou online trouw hebben gezworen aan Islamitische Staat en van plan zijn geweest het Capitool van de staat New York op te blazen ‘op een dag waarop de meeste senatoren er zijn’. Het parlement was sinds juni niet meer in zitting.

‘Ik wil dat ze ook veel belangrijke documenten kwijtraken.’— De verdachte uit Albany, volgens de federale aanklacht, augustus 2026

De IS-leden met wie zij samenzwoer, waren informanten van de FBI. Zij gaven haar geld voor de ingrediënten van een spijkerbom, die ze bij Home Depot kocht, overhandigden haar vervolgens een onklaar gemaakt explosief, waarna ze werd gearresteerd. Na de aanslag wilde ze vluchten naar IS-gebied in Syrië. De groep verloor daar in 2019 haar laatste dorp.

Vier landen, één merk

Deze zomer rolde Koeweit een cel op die een aanslag op een sjiitische moskee beraamde, en arresteerde het twee minderjarigen die getraind waren in het gebruik van explosieven en een man die een aanvalsdrone had gebouwd. Israël vervolgt een negentienjarige die ervan wordt beschuldigd een aanslag op een legerbasis te hebben beraamd, een man die ervan wordt beschuldigd een autobom te hebben voorbereid voor een nachtclub in Beersheba, en een oud-militair die trainde om voor de groep te vechten in Syrië of Afrika. In Istanbul kwamen een vermoedelijke IS-strijder en een burger om het leven bij een vuurgevecht met de politie. The Long War Journal ziet geen operationeel verband, alleen een gedeeld merk.

Jihad, nu als tekenfilm

Een rapport van het Institute for Strategic Dialogue, gedeeld met Wired, beschrijft ‘Slop Jihad’: memes, fan-edits en tekenfilmpjes die jonge aanhangers van Islamitische Staat en al-Qaida met generatieve AI maken. De auteur vond 150 van zulke video's op 71 TikTok-accounts, die samen meer dan 5,4 miljoen keer werden bekeken. In een ervan wordt een executievideo van Islamitische Staat nagemaakt als SpongeBob-tekenfilm. TikTok verwierp de methode en de conclusies van het rapport. Het bedrijf verklaarde ook:

‘Alle content waarnaar in dit rapport wordt verwezen, is van TikTok verwijderd.’— Woordvoerder van TikTok, tegenover Wired, september 2026

Tientallen video's werden verwijderd nadat Wired ze naar TikTok had gestuurd, en veel accounts bewaren back-ups. De oude garde moppert: sommige doorgewinterde aanhangers betwijfelen of de tekenaars wel echte gelovigen zijn.

Het kalifaat, verhuisd

Islamitische Staat bleef in 2025 de dodelijkste terroristische groepering ter wereld, volgens de Global Terrorism Index. Het aantal aanslagen van de groep in Afrika ten zuiden van de Sahara verdubbelde bijna, van 111 naar 221, terwijl het in het Midden-Oosten en Noord-Afrika met 39 procent daalde. Wat misschien de reisplannen van de Franse verdachten verklaart.

Het kalifaat verloor Mosul en Raqqa in 2017, en zijn laatste dorp in 2019. De groepschat bleef.