Familiewaarden, kalifaateditie

Een clan, een sekte, een kalifaat

Tussen mei en september 2014 vertrokken 23 leden van de familie Tahar Aouidate, onder wie 15 volwassenen, uit Roubaix, in Noord-Frankrijk, naar Islamitische Staat: de ouders, de meeste dochters, hun echtgenoten en de kleinkinderen. De reisleider was de enige zoon, Fodil, die al eerder in Syrië was geweest: de "goeroe" van een familie die zijn zus nu een sekte noemt. Radia Selma, de jongste, ging als eerste. Op haar proces, dat op 14 oktober begon, beschreef ze een gezin waarin haar broer de scepter zwaaide over zijn zussen met de zegen van hun moeder, en voor en na schooltijd haar kleding en make-up controleerde onder het roepen van "Inspectie!".

In Syrië kreeg ze twee kinderen, nu 11 en 9 jaar oud en ondergebracht bij de jeugdzorg, van een hooggeplaatste Tunesische IS-strijder, en leidde ze volgens de onderzoekers tot 2016 of 2017 een vrij comfortabel leven. Een rechercheur vertelde het hof dat ze uiteindelijk een radicalere kijk op de islam had dan Islamitische Staat zelf. De balans voor de familie: haar moeder, een zus en vier zwagers kwamen om in Syrië, andere familieleden zitten naar verluidt nog vast in door Koerden bestuurde kampen, en Fodil, die in 2019 in Irak ter dood werd veroordeeld, zit daar levenslang uit. De twee zussen die in Frankrijk waren gebleven, werden veroordeeld voor terrorismefinanciering omdat ze geld hadden gestuurd. Alleen Radia Selma en een nicht kwamen terug.

Op 16 oktober veroordeelde het hof haar tot acht jaar wegens terroristische samenspanning, een jaar minder dan het openbaar ministerie had geëist; ze had al vijfenhalf jaar in voorarrest gezeten. Het hof zei een vrouw te berechten, geen familie, en zag in haar geen verstokte IS-aanhanger. Volgens de aanklager was het ideologische gif via Fodil de familie binnengekomen, en had de familie het tot op de bodem leeggedronken.

"U hebt in de vrij nabije toekomst uw volwaardige plaats in onze samenleving."— De voorzitter van het hof tegen Radia Selma Tahar Aouidate, bijzonder hof van assisen in Parijs, 16 oktober 2026

Peuter aan boord

Een stel uit de Isère, in de Franse Alpen, raakte in januari 2015 in Grenoble in de ban van IS en vertrok in juni met hun zoontje, geboren in januari 2014: met de bus naar Zwitserland, met het vliegtuig naar Turkije, en dan door naar Syrië en Irak. Volgens het Franse antiterrorismeparket doorliep de vader indoctrinatie- en wapentrainingskampen en vocht hij daarna mee. Hij wordt sinds 2016 dood gewaand, al is zijn overlijden nooit vastgesteld, en werd op 13 oktober bij verstek veroordeeld tot 20 jaar, met een arrestatiebevel. De moeder zou tussen 2016 en 2023, het jaar waarin ze naar Frankrijk terugkeerde, nog met drie andere IS-strijders zijn getrouwd. Zij kreeg vijf jaar, uit te zitten thuis met een enkelband. Beiden werden ook veroordeeld voor het verzaken van hun ouderlijke plichten door een peuter mee te nemen naar een oorlogsgebied.

Raketwerper op je zevende

Vanessa Bérard, 38, uit de regio Lyon, wier proces begon met haar eigen jeugd vol pleeggezinnen en misbruik, vertrok eind 2013 met haar zoon van 5 en haar dochter van 2, aangetrokken door Emilie König, het boegbeeld van de Franse jihadisten. In Syrië trouwde ze met de jihadist Mohamed Skalab na een ontmoeting van tien minuten, en in het voorjaar van 2014 schoot ze hem in hun flat in Raqqa neer en raakte hem ernstig gewond: om te voorkomen dat hij zou deserteren, aldus het openbaar ministerie; om zich te verweren tegen zijn mishandelingen, aldus zijzelf. Hij deserteerde toch, en een Tunesische strijder werd haar opgedrongen. In 2017 kwamen haar twee dochters, van wie één in Syrië geboren, om bij een bombardement. Na haar arrestatie bij de val van Baghouz in 2019 zat ze met haar twee zoons ruim drie jaar in een door Koerden bestuurd kamp, tot ze in oktober 2022 werd gerepatrieerd.

Haar oudste zoon, nu 17, vertelde het hof dat geweld het normale decor van zijn jeugd was: openbare onthoofdingen, vrouwen die werden gegeseld, stellen die van gebouwen werden gegooid en gestenigd. Hij gooide zelf ook stenen. Op zijn zevende bracht hij acht maanden door in Irak, waar een jihadist hem leerde een raketwerper af te vuren. Een politieagent vertelde het hof dat van de 500 à 550 kinderen van Franse jihadisten op IS-grondgebied er zo'n 150 zijn omgekomen. Op 23 oktober kreeg Vanessa Bérard 11 jaar. Het openbaar ministerie had 16 jaar geëist.

"Ik heb hem zijn jeugd afgepakt."— Vanessa Bérard, op haar proces, oktober 2026

Een genre, geen toeval

Familiejihad is inmiddels een genre op zich bij het bijzondere hof van assisen in Parijs. Na de grote processen over de aanslagen heeft de Franse justitie zich gericht op de "revenantes", de vrouwen die zich bij IS aansloten en terugkwamen: volgens RFI zijn zij goed voor 18 van de 23 terrorismeprocessen die dit jaar bij het hof van assisen op de rol staan. Vrouwen vormden bijna een derde van de ongeveer 1.500 Fransen die naar Syrië en Irak trokken, en 176 van de 395 volwassenen die terugkeerden; 56 van hen zijn al veroordeeld. Onderzoekers die RFI citeert, noemen Frankrijk het strengste land van Europa voor deze vrouwen.

Het record staat nog altijd op naam van de Clains, de familie van de twee broers wier stemmen de aanslagen van 13 november 2015 in Parijs namens IS opeisten: meer dan twintig van hen, vier generaties, vertrokken in 2014 en 2015. In september 2025 veroordeelde hetzelfde hof hun nicht Jennyfer tot 11 jaar. Zij was op haar vijftiende religieus uitgehuwelijkt, waarbij haar moeder haar reistoestemming tekende, "alsof ik haar had 'weggegeven'", zoals de moeder later toegaf. Jennyfer nam vier kinderen mee naar Syrië, kreeg een vijfde in Raqqa en gaf toe hen te hebben blootgesteld aan video's van gruweldaden en aan openlijk tentoongestelde afgehakte hoofden.

Ondertussen, in Bagdad

Niet elk kind van het kalifaat krijgt een Franse rechter. Zevenenveertig Fransen die lange tijd vastzaten in door Koerden bestuurde kampen in Syrië, zijn overgebracht naar Irak, waar lidmaatschap van een terroristische groepering een misdrijf is, ook voor wie nooit heeft gevochten. Onder hen zijn volgens een van hun advocaten "jongvolwassenen": kinderen die door hun ouders naar Syrië werden meegenomen. Op 27 oktober werden de eerste zeven veroordeeld. Zes kregen levenslang, wat in Irak 20 jaar betekent; de rechter spaarde hun de doodstraf vanwege hun jonge leeftijd.

"Om u een kans te geven... de koers van uw leven recht te zetten."— De Iraakse rechter tegen zes Franse IS-leden die tot levenslang werden veroordeeld, Bagdad, 27 oktober 2026

De zevende, 24 jaar oud, werd ruim tien jaar geleden door zijn moeder naar Syrië meegenomen. Hij kreeg 15 jaar. Frankrijk huldigt sinds 2019 het standpunt dat zijn jihadisten berecht moeten worden waar ze hun misdaden hebben gepleegd, terwijl het zich verzet tegen de doodstraf. Zijn advocaat, Marie Dosé, verwijt Frankrijk dat het dit lot accepteert voor kinderen die volwassen zijn geworden en geen enkele verantwoordelijkheid dragen voor de keuzes van hun ouders. Hun advocaten melden ook marteling en afgedwongen bekentenissen, en sommigen kregen een inreisverbod voor Irak nadat ze onmenselijke behandeling aan de kaak hadden gesteld.

In Parijs kregen de moeders die hun kinderen meenamen naar het kalifaat vijf tot elf jaar. In Bagdad kreeg een zoon die er door zijn moeder naartoe was gebracht vijftien.