Lofzangen op Merah, antwoorden van de rechtbank

Merah bij de blokkade, Abdeslam op het altaar

Sinds eind september blokkeren Franse middelbare scholieren hun scholen uit protest tegen afwezige leraren en vervallen klaslokalen. Op 1 oktober fleurden enkelen van hen de blokkade van een school in Beaugency, bij Orléans, op met het refrein van “M*R*H”, een nummer van rapper Boro700 waarvan de titel de achternaam van Mohammed Merah is, met de klinkers vervangen door sterretjes. In 2012 vermoordde Merah drie militairen, en daarna een leraar en drie kinderen op een joodse school in Toulouse. Leraren eisen en tegelijk de naam scanderen van een man die er een doodschoot: de ironie lijkt het koor te ontgaan. Europarlementariër Matthieu Valet van het Rassemblement National, die de video bij het Openbaar Ministerie meldde, merkte op dat deze spreekkoren “niets te maken hebben met de eisen van de scholieren”.

Op 7 oktober werden drie minderjarigen van 16, 16 en 14 jaar in verzekering gesteld in het kader van een onderzoek naar verheerlijking van terrorisme; op hun telefoons werden geen andere strafbare feiten aangetroffen. Voor de twee oudsten eiste de officier van justitie in Orléans een “digitale verbanning” van Snapchat en TikTok: ballingschap, editie 2026. Voor de jongste een samenscholingsverbod, midden in een protestbeweging.

Op 4 oktober speelden een tiental kinderen van ongeveer 13 jaar hetzelfde nummer af in de Saint-Hilairekerk in Soullans, in de Vendée, terwijl ze dansten en op het altaar klommen. Het bisdom Luçon, dat omvergegooide voorwerpen en brandplekken op kerkbanken aantrof, sprak van “een ernstige aantasting van een gebedshuis” en sloot de kerk in afwachting van een eerherstelmis. De gemeente deed aangifte en de jeugdofficier van justitie stelt een onderzoek in. Het nummer schept op over een klopjacht; online riepen enkele verontwaardigde burgers prompt op tot een klopjacht op de kinderen. “Ze moeten opgespoord worden: adres plus telefoonnummer,” schreef iemand. Burgemeester Vincent Jolly vroeg mensen de video niet langer te delen om de minderjarigen te beschermen.

Met klem veroordeeld, nog altijd op YouTube

Over Boro700, die optreedt in een witte bivakmuts met het opschrift V12, is weinig bekend: als je refrein gaat over camera's ontwijken zoals Merah, kleed je je naar de rol. In het nummer, uitgebracht op 7 juli, beweert de verteller ook op het Bataclan te hebben geschoten, met een verwijzing naar Salah Abdeslam, de laatste overlevende van de commando's van november 2015, en belooft hij een weerspannige rapper een lot dat Hitler waardig is. Het nummer viseert zelfs Christian Estrosi en Éric Ciotti, de voormalige en de huidige burgemeester van Nice, rivalen die voor één keer een couplet delen.

Ciotti deed op 3 augustus aangifte. Boro700 staat op 21 oktober terecht voor de 17e kamer van de strafrechtbank van Parijs wegens verheerlijking van terrorisme en van misdrijven tegen de menselijkheid en voorwaardelijke doodsbedreigingen; hij geldt als onschuldig. Na de schoolvideo's opende het Openbaar Ministerie een nieuw onderzoek. Het nummer is van Spotify en Apple Music verdwenen, maar de clip op YouTube had op 9 oktober meer dan 134.000 weergaven: YouTube denkt er kennelijk nog over na.

“Boro700, zijn team en ikzelf veroordelen met klem elke apologie of verheerlijking van terrorisme.”— De manager van Boro700, in een verklaring op 9 oktober

De manager voegt eraan toe dat wat “bepaalde jongeren” deden niet overeenstemt met de waarden van de rapper en van zijn team. In Beaugency deden ze niets anders dan zijn refrein zingen. In het nummer vraagt de verteller zich ook af wie hem, behalve Allah, zou kunnen tegenhouden. De 17e kamer heeft haar antwoord gepland voor 21 oktober.

De favoriete app van het kalifaat

Volwassenen blijven niet achter. In de Savoie wordt een 22-jarige student die op 26 september in staat van beschuldiging werd gesteld wegens verheerlijking van terrorisme, ervan beschuldigd online propaganda van Islamitische Staat te verspreiden, van strijdliederen tot oproepen tot jihad. Het Openbaar Ministerie wilde hem in hechtenis, met het argument dat alleen de gevangenis hem kon afsnijden van zijn radicaal-islamistische contacten. Op 9 oktober liet de kamer van inbeschuldigingstelling van Chambéry hem vrij onder gerechtelijk toezicht. Dezelfde dag werd in Rijsel een jongeman zonder strafblad veroordeeld voor het plaatsen van onthoofdingsvideo's en oproepen om Islamitische Staat te financieren op TikTok. Tussen twee dansuitdagingen door blijft het kalifaat reclame maken.

Trèbes, geremixt in hoger beroep

Op 23 maart 2018 doodde Radouane Lakdim, een 25-jarige veelpleger die op de Franse ‘S’-lijst van veiligheidsrisico's stond, vier mensen in Carcassonne en Trèbes, onder wie gendarmerieofficier Arnaud Beltrame, die in een supermarkt de plaats van een gijzelaar had ingenomen. Islamitische Staat eiste de aanslag op. Op 7 oktober veroordeelde het speciale hof van assisen van Parijs in hoger beroep zijn beste vriend, de 32-jarige Samir Manaa, tot 12 jaar, en zijn toenmalige vriendin, de 26-jarige Marine Pequignot, tot 10 jaar wegens terroristische criminele samenspanning. Het Openbaar Ministerie had 20 en 16 jaar geëist. In eerste aanleg had zij vijf jaar gekregen, waarvan twee voorwaardelijk, en hij drie jaar, uitsluitend voor wapendelicten, hoewel hij Lakdim twee weken voor de aanslag naar een wapenwinkel had gereden om een mes te kopen. Beiden kwamen vrij binnen; beiden gingen in hechtenis naar buiten.

“Dat u zijn radicale ideologie toen niet deelde, doet niet ter zake.”— De voorzitter van het hof, tegen Samir Manaa, op 7 oktober

Het hof oordeelde dat Pequignot op de hoogte was van de dodelijke plannen van haar vriend; haar advocaat verwijt het hof te zijn gezwicht voor emoties. Een derde beklaagde, een vriend die ervan werd beschuldigd Lakdim niet te hebben aangegeven, was ook in beroep gegaan maar kwam nooit opdagen: Frankrijk had hem inmiddels uitgezet naar Marokko, waar niemand hem kan vinden. Een appellant uitzetten vóór zijn beroepszaak is ook een manier om de rol leeg te maken.

De scheikundige die kwam helpen

In juni 2013 ontvoerde Islamitische Staat vier Franse journalisten in Syrië, Didier François, Édouard Elias, Nicolas Hénin en Pierre Torres, en hield hen vast tot april 2014. Kaïs al-Abdallah, een 43-jarige Syriër met de bijnaam “Abu Hamza TNT”, studeerde scheikunde in Göttingen toen Syrische vluchtelingen die jihadisten opsporen hem herkenden. Duitsland liet zijn zaak vallen. Frankrijk veroordeelde hem in 2025 voor de ontvoering van Hénin en Torres. In hoger beroep zwoer hij nooit lid van IS te zijn geweest. Volgens de advocaat-generaal was het enige document op zijn computer een IS-handleiding voor het maken van bommen van bijna 4000 pagina's, en werd GDN, een vluchtige stof die bruikbaar is in explosieven en noch in Frankrijk noch in Duitsland wordt verkocht, op zijn paspoort aangetroffen. Hij geeft toe een bijeenkomst te hebben bijgewoond met Hénin en Torres, die hun in beslag genomen paspoorten terug wilden, maar ontkent elke rol in de ontvoering.

“Ik heb niet gevraagd waarom ze daar waren, ik kwam hen helpen.”— Kaïs al-Abdallah, tijdens zijn proces in hoger beroep

De advocaat-generaal, die spotte met zijn talent voor discretie, eiste het maximum: 20 jaar. Op 12 oktober bevestigde het hof zijn veroordeling en straf. Nicolas Hénin blijft ervan overtuigd dat hij een grote rol speelde bij het geven van de opdracht tot hun ontvoering.

Diagnoses zonder onderzoek

Vanuit Washington vertelde Donald Trump zijn aanhangers dat de onrust in Frankrijk draait om de islam die het land probeert over te nemen. “Dit gaat niet over scholen,” schreef hij, zonder bewijs, merkt Newsweek op. Op de site van het Gatestone Institute stelt Guy Millière de diagnose “een ziek land op een ziek continent”, ten onder gaand aan islamisering en een links-islamistische alliantie, en schrijft hij Marine Le Pen voor.

De scholierenvakbond wil 10 miljard euro; de regering biedt 3000 vervangende leraren aan. Meer dan 6800 mensen, merendeels minderjarigen, zijn in verzekering gesteld. Emmanuel Macron zegt dat de kwesties “tijd, overleg, discussie en respect” verdienen. De beweging gaat over scholen; een paar van haar jongste leden kozen gewoon een kindermoordenaar als soundtrack.

In 2018 nam Radouane Lakdim gijzelaars om de vrijlating van Salah Abdeslam te eisen. In 2026 volstond een refrein om zijn naam uit de gevangenis en een schoolplein op te krijgen.