Kalifaat gesloten, zegt Trump. Man uit Dresden verdacht van poging zich erbij aan te sluiten

Sluitingstijd in Irak

Op 30 september verlieten de laatste Amerikaanse soldaten Irak en beëindigde het Amerikaanse leger daar formeel zijn missie tegen Islamitische Staat. Donald Trump sprak van een overwinning.

‘Er is geen kalifaat meer, dus gaan we naar huis.’— Donald Trump, over het vertrek van de laatste Amerikaanse troepen uit Irak

De volgende dag zei de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Fuad Hussein in Washington dat Bagdad zich zorgen maakt over de activiteiten van Islamitische Staat in Syrië en zijn grenstroepen in gereedheid brengt voor het geval strijders de grens over trekken. Vier dagen eerder had Syrië de ontmanteling aangekondigd van een cel van Islamitische Staat die actief was in vier van zijn provincies. Het kalifaat verloor zijn laatste dorp in 2019. Zijn bewonderaars hebben dat bericht kennelijk niet allemaal ontvangen.

Intussen in Dresden

Op 2 oktober, twee dagen na de officiële sluiting van het kalifaat, arresteerden speciale eenheden een 37-jarige man in zijn woning in Dresden. De procureur-generaal van Saksen beschuldigt hem van poging tot lidmaatschap van een terroristische organisatie in het buitenland, namelijk Islamitische Staat, en van het voorbereiden van een terroristisch misdrijf. Volgens het Duitse recht is het niet slagen in het toetreden tot een terroristische groepering een misdrijf, mits men het heeft geprobeerd. Zijn nationaliteit moet volgens het Openbaar Ministerie nog worden vastgesteld. Hij zit in voorlopige hechtenis, op grond van een bevel van het Oberlandesgericht in Dresden.

Diezelfde vrijdag doorzocht de politie een huis in Schwarzheide, in Brandenburg, en drie panden in Berlijn. De betrokkenen zijn geen verdachten. Agenten namen technische apparatuur, documenten en steekwapens in beslag. Hoe deze derden met de verdachte in verband staan, wilde het Openbaar Ministerie niet zeggen, met een verwijzing naar het lopende onderzoek.

Gevaar: nooit concreet

‘Er was op geen enkel moment sprake van concreet gevaar voor de bevolking.’— Patrick Pintaske, woordvoerder van de procureur-generaal van Saksen

Speciale eenheden in drie deelstaten, steekwapens in de bewijszakken, een aanklacht wegens terrorisme: officieel kwam niets daarvan ooit neer op concreet gevaar. Saksen heeft dit jaar al flink kunnen oefenen in geruststellen.

Maandelijks betaald, naar verluidt

Sinds maart heeft het Openbaar Ministerie van Saksen vijf Iraakse mannen laten arresteren in Plauen, Chemnitz, Leipzig, Dresden en Königstein. Ze worden er allemaal van beschuldigd tussen 2014 en 2017 voor Islamitische Staat te hebben gevochten, de jaren waarin de groepering jezidi’s, christenen en moslims die haar gezag weigerden, afslachtte. Volgens het Openbaar Ministerie stonden ze op de loonlijst van het kalifaat en werden de meesten maandelijks betaald. In Königstein, een stadje van zo’n 2100 inwoners, kon een medewerker van een café nauwelijks geloven dat er strijders van Islamitische Staat waren opgedoken in zo’n kleine plaats. De burgemeester had de officiële lijn paraat.

‘Niemand hoeft bang te zijn.’— Tobias Kummer, burgemeester van Königstein, na een arrestatie in zijn stad in augustus

Het kalifaat is gesloten, zegt Washington. In Saksen heeft het nog vermeende oud-medewerkers, een vermeende sollicitant en een zeer drukbezet Openbaar Ministerie.