Sst, er is een staakt-het-vuren

Vrede, strikt vertrouwelijk

Officieel onderhandelt Nigeria niet met Boko Haram, dat het land als terroristische organisatie aanmerkt, en president Bola Tinubu kondigt liever 30.000 nieuwe rekruten en vier nieuwe legerdivisies aan. In juni maakte het leger trots bekend dat het bij een op inlichtingen gebaseerde operatie 360 dorpelingen had bevrijd die in maart waren ontvoerd uit Ngoshe, vlak bij de Kameroense grens. Volgens een onderzoek van The New Humanitarian werden zij in werkelijkheid vrijgelaten na gesprekken waarbij naar verluidt vijf miljard naira werd betaald, zo’n 3,7 miljoen dollar: precies het bedrag dat Boko Haram publiekelijk had geëist. De regering ontkent losgeld te hebben betaald. Sindsdien zou er een geheim staakt-het-vuren gelden met de factie onder leiding van Bakura Doro, dat met 40 dagen verlengd zou kunnen worden. Het geldt niet voor de andere facties, noch voor de rivaliserende Islamitische Staat Provincie West-Afrika (ISWAP), en bronnen waarschuwen dat Boko Haram de pauze zou kunnen gebruiken om materieel naar het Mandaragebergte te verplaatsen.

Conflictonderzoeker Malik Samuel vermoedt ‘een tijdelijk, tactisch staakt-het-vuren’ dat niets verandert aan het verloop van de oorlog. Rond Ngoshe zijn de aanvallen gestopt. Elders lijkt niemand op de hoogte te zijn gebracht.

Ondertussen in Adamawa

In de nacht van 6 september reden meer dan 50 gewapende mannen op motoren, door bewoners beschreven als Boko Haram-strijders, Nzangula binnen, een landbouwdorp in Gombi. Van 20.45 uur tot 4.00 uur schoten, brandstichtten en plunderden ze: tien winkels, drie apotheken, de plaatselijke kerk. Twaalf mensen werden gedood, tien mannen en twee vrouwen, zo bevestigden de autoriteiten van de deelstaat. Een meisje van ongeveer tien, dat net naar de middelbare school ging, werd meegenomen. De soldaten kwamen 20 uur later. De woordvoerder van de politie nam zijn telefoon niet op.

Of de aanvallers behoorden tot de factie die het bestand heeft gesloten, tot een andere factie of tot ISWAP, dat in april een bloedbad met 29 doden op een voetbalveld in een nabijgelegen dorp opeiste: de dorpelingen werd niets gevraagd. Een week later kwamen bij een nieuwe aanval in het naburige Hong vier mensen om. Het leger houdt intussen indrukwekkende statistieken bij: sinds april 2025 zijn 1.106 strijders van Boko Haram en ISWAP gedood en 758 handlangers gearresteerd, aldus de regionale commandant. In Nzangula was het gewoon te laat.

‘De geleidelijke uitholling van het geweldsmonopolie van de staat.’— Godwin Okoko, expert op het gebied van vrede en conflict, over de aanval op Nzangula

Een week uit het leven van de Middle Belt

Ook de deelstaat Plateau had zijn weekend. Op 13 september openden gewapende mannen bij Jos het vuur op een bus en doodden negen passagiers. Op 18 september schoten gewapende mannen op een groentemarkt in Mangu terwijl de handelaren hun spullen inpakten; drie mensen kwamen om. Dat weekend vielen er nog eens acht doden in Barkin Ladi en Riyom, onder wie een predikant die op weg naar de zondagsdienst werd neergeschoten. In Benue werden in vier dagen tijd zes politieagenten gedood in dezelfde gemeenschap: de politie spreekt van bandieten, getuigen van Fulani-milities. In de deelstaat Niger werden in één nacht meer dan 100 mensen ontvoerd. Volgens de telling van TruthNigeria eindigde de week met 41 doden en meer dan 100 ontvoerden.

Een kwestie van woorden

Boko Haram en ISWAP strijden in naam van de jihad, en kerken en christelijke dorpen behoren tot hun doelwitten. Ze hebben ook duizenden moslims gedood, en in de Middle Belt zijn land, etniciteit en religie met elkaar verweven. Analisten die door TruthNigeria worden aangehaald, zeggen dat functionarissen het religieuze kader vermijden uit angst het verhaal over christenvervolging te voeden in de aanloop naar de verkiezingen van 2027. De mannen die de kerk van Nzangula plunderden, toonden die terughoudendheid niet.

In Nigeria is vrede een staatsgeheim. De moorden zijn helaas openbaar.