Van kalifaat tot hoogspanningsmast: de uitgeklede jihad van IS
In 2014 riep IS vanuit Mosul een kalifaat uit. Op 18 september 2026 bliezen vermoedelijke IS-strijders in de westelijke woestijn van Irak een hoogspanningsmast op; de veiligheidstroepen waren pas acht uur later ter plaatse. Twaalf dagen later beëindigde Washington officieel de missie die volgens de Amerikanen IS in Irak heeft verslagen.
Een uitgeklede jihad
In 2014 veroverde IS bijna een derde van Irak en riep het zijn kalifaat uit. Twaalf jaar later past de ambitie op een hoogspanningsmast. Op vrijdag 18 september om 21.00 uur brachten strijders explosieven aan op een mast van de hoogspanningslijn Baiji-Haditha, in een afgelegen uithoek van de woestijn van Anbar, en schakelden die uit. Diezelfde dag hielden veiligheidstroepen een andere groep tegen voordat die een tweede mast in dezelfde corridor kon bereiken; na een vuurgevecht verdwenen de aanvallers in de woestijn. De veiligheidstroepen bereikten de beschadigde mast om 5.00 uur, acht uur na de explosie, en begonnen zaterdag met een zoekactie in de woestijn tussen Baiji en Haditha. Een beweging die altijd de duisternis verkoos boven verlichting, heeft een manier gevonden om die letterlijk op te leggen.
Waarom hoogspanningsmasten
De keuze is niet nieuw. In 2018 werd de lijn tussen Kirkuk en Diyala in twee maanden acht keer getroffen. In 2021 werden in één week 27 masten gesaboteerd in Nineve, Kirkuk en Salaheddin, en droegen aanslagen op het elektriciteitsnet bij aan stroomstoringen die miljoenen mensen tijdens een hittegolf zonder stroom zetten. De verklaring van het Pentagon geldt nog altijd: voor IS is infrastructuur een zacht doelwit, goedkoop in mankracht en explosieven, waarvan de uitval aandacht trekt en de regering ondermijnt. In een land waar chronische stroomonderbrekingen het geduld van een bevolking die op een van de grootste oliereserves ter wereld zit al uitputten, is elke omgehaalde mast een boodschap: we zijn er nog.
De prijs wordt betaald door de inwoners van Anbar en Salaheddin, overwegend soennitische moslims, in wier naam het kalifaat ooit beweerde te strijden.
Missie volbracht, opnieuw
Irak riep in december 2017 de overwinning op IS uit. Op 30 september 2026, twaalf dagen na de aanslag in Anbar, deden de Verenigde Staten dat nog eens: met het vertrek van de laatste coalitietroepen uit Erbil beëindigde Washington officieel Operation Inherent Resolve.
‘De succesvolle afronding van de militaire missie die IS in Irak heeft verslagen.’— Sean Parnell, woordvoerder van het Pentagon, 30 september 2026
Premier Ali al-Zaidi sprak van een nieuwe fase waarin de Iraakse soevereiniteit centraal staat, en de regering hoopt dat het vertrek de door Iran gesteunde milities hun favoriete excuus ontneemt om hun wapens te behouden. Iraakse troepen leiden nu de strijd tegen de resterende cellen, met Amerikaanse steun die beperkt blijft tot inlichtingen en training, in een woestijn die groot genoeg is om hen te verbergen en lang genoeg om er hoogspanningslijnen doorheen te trekken.
Verslagen in 2017, opnieuw verslagen in 2026: IS is misschien wel de vaakst verslagen organisatie ter wereld. Het weet nog altijd waar de hoogspanningsmasten staan.
Landen
Trefwoorden
Lees ook
Mali viert zijn onafhankelijkheid, onder militaire begeleiding
Zesenzestig jaar na de onafhankelijkheid heeft de Malinese hoofdstad een legerescorte nodig om haar brandstof te ontvangen, is de minister van Defensie omgekomen bij een jihadistisch offensief en bepaalt een aan Al Qaida gelieerde groep hoe vrouwen zich in de bus moeten kleden. De junta, die in 2020 de macht greep om de veiligheid te herstellen, zegt dat de situatie onder controle is.
Sst, er is een staakt-het-vuren
Sinds juni zou Abuja een geheim bestand met Boko Haram in acht nemen, bezegeld na een vermeende betaling van vijf miljard naira die de regering ontkent. In Adamawa hebben gewapende mannen, beschreven als Boko Haram-strijders, zeven uur lang huisgehouden: twaalf dorpelingen werden gedood en een meisje van tien werd ontvoerd. De soldaten kwamen twintig uur later. De discretie was in elk geval gewaarborgd.
In Daraa belegeren ex-jihadisten jihadisten
Op 17 september zijn in Daraa, de bakermat van de opstand van 2011, drie Syrische veiligheidsagenten omgekomen bij een inval bij een IS-cel. De troepen die op de jihadisten jagen, staan onder het gezag van een president die ooit de Syrische tak van Al-Qaida leidde en op wiens hoofd de Amerikanen een premie van 10 miljoen dollar hadden gezet. De Syrische strijd tegen het terrorisme heeft een opmerkelijk cv.
